Rode biet is rijk aan vitamine B, C, kalium, magnesium, zink, selenium en ijzer. Het heeft een bloedzuiverende werking, ontzuurt het organisme en heeft een positieve invloed op de stofwisseling. De secundaire plantstoffen in rode biet ondersteunen het immuunsysteem en hebben een ontstekingsremmende werking. Rode biet is een echte alleskunner.
Maar welke effecten hebben de verschillende teeltmethoden op de bestanddelen en voedingsstoffen van de groente? En hoe zit het met de meststoffen? Hebben die invloed op de voedingsrelevante stoffen? Deze vragen werden onder andere onderzocht in het onderzoeksproject "Multitalent rode biet" aan de "Universiteit van Hohenheim", dat werd gefinancierd door de Stoll VITA Foundation. Dankzij de financiering kon onderzoek worden gedaan naar relevante kwesties met betrekking tot de biologische teelt en het gebruik van rode biet in verschillende voedingsmiddelen. We spraken met prof. dr. agr. Simone Graeff-Hönninger over haar werk, de verschillende effecten van rode biet en hoe belangrijk het is om onderzoek te democratiseren.
Niet alle rode bieten zijn hetzelfde? Naar welke verschillen hebt u in uw onderzoeksproject nader gekeken?
In het project hebben we verschillende variëteiten en nieuwe soorten rode bieten onderzocht en getest op hun agronomische eigenschappen, zoals opbrengst, vorm, uiterlijk, kleur en vatbaarheid voor ziekten, en op belangrijke bestanddelen, zoals het totale suikergehalte, kleurstoffen, nitraat en fenolen.
Rode biet is een tweejarige kruidachtige plant. De rode biet en een rozet van bladeren worden in het eerste jaar gevormd.
Rode bieten zijn er in verschillende vormen, meestal rond tot peervormig, en kunnen een gewicht bereiken van maximaal 600 g. Naast de bekende rode biet met paarsrood vruchtvlees zijn er ook kleurloze witte bieten en lichtgele bieten.
Welke invloed heeft de teeltmethode op de ingrediënten van de biet?
Verschillende studies hebben aangetoond dat er aanzienlijke verschillen bestaan tussen variëteiten wat betreft de samenstelling en het gehalte aan gezondheidsbevorderende ingrediënten. Het potentieel van rode bietenteeltlijnen en -variëteiten wat betreft hun voedingswaarde is momenteel onontgonnen of onbenut. Bovendien is er weinig kennis over de mate waarin de ingrediënten specifiek kunnen worden beïnvloed door het teeltsysteem (bijv. bemestingsniveau en -vorm), met name onder biologische landbouwomstandigheden. Het doel van het project was daarom te onderzoeken hoe a) de variëteit, b) het niveau van N (stikstof) bemesting en c) de vorm van N-meststoffen in de biologische landbouw van invloed zijn op de gezondheidsbevorderende ingrediënten in rode bieten.
Het project toonde aan dat de keuze van het ras een cruciale rol speelt, aangezien verschillende rassen aanzienlijk verschillen in samenstelling en ook sterk worden beïnvloed door omgevingsomstandigheden en het teeltjaar. De geteste meststoffen en meststofniveaus hadden vooral invloed op het nitraatgehalte in de rode biet, en in mindere mate op de andere verbindingen. In producten waar een hoog nitraatgehalte wenselijk is (sportdranken of het gebruik van rode biet als voedingssupplement), werd bijvoorbeeld met de toepassing van de plantaardige meststof Maltaflor, in een hoeveelheid van 100 kg N ha-¹, het hoogste gehalte bereikt.
In uw onderzoek hebt u zich gericht op biologische teelt. Een uitdaging was het onderwerp meststoffen. Welke observaties hebt u gedaan met betrekking tot verschillen in opbrengst en smaak?
De resultaten van het onderzoeksproject hebben aangetoond dat het nitraatgehalte van rode biet met verschillende hoeveelheden van het groeigranulaat Maltaflor, een meststof die volledig vrij is van kunststoffen en dierlijke componenten, met aangepaste bemesting in de gewenste richting kan worden gestuurd.
Het resultaat is belangrijk. Waarom? Een hoog nitraatgehalte is bijvoorbeeld wenselijk in sportdranken, omdat bewezen is dat nitraat de contractiliteit van skeletspieren, krachtontwikkeling en sprint- en herhaalde sprintprestaties kan verbeteren. Voor babyvoeding is een laag nitraatgehalte echter belangrijk. Tijdens de verwerking en bereiding van voedsel kan uit nitraat nitriet worden gevormd. Te veel hiervan kan de zuurstoftoevoer naar het bloed bij zuigelingen belemmeren. De resultaten van ons onderzoek tonen aan dat een gerichte selectie van variëteiten voor de gewenste eindproducten daarom ten zeerste wordt aanbevolen.
In de cursus "Landbouwwetenschappen" wordt de ontwikkeling van gewasproductiesystemen (regionaal, mondiaal) onder verschillende aspecten bestudeerd (ecologisch-conventioneel, integratie van nieuwe gewassen, digitalisering, gemengde teelt, enz.
Het centrale methodologische element is het gebruik van 2D- of 3D-plantengroeimodellen op verschillende niveaus (orgaan, individuele plant, veld) voor een holistisch beeld van het bodem-plant-milieusysteem.
Het veredelingsproces voor nieuwe variëteiten is zeer complex. Kunt u de verschillende stappen voor ons uitleggen?
Om biologische rassen te produceren die geschikt zijn voor biologische productie, moet biologische veredeling worden uitgevoerd onder biologische landbouwomstandigheden en moet deze gericht zijn op het verbeteren van de genetische diversiteit, het vertrouwen in het vermogen om zich op natuurlijke wijze voort te planten, de agronomische prestaties, de ziekteresistentie en de aanpassing aan verschillende lokale bodem- en klimaatomstandigheden. Alle vermeerderingsmethoden moeten worden uitgevoerd onder gecertificeerd biologisch beheer.
In detail bestaat het veredelingsproces daarom uit vele substappen die vele jaren in beslag nemen totdat de variëteit uiteindelijk wordt goedgekeurd. Ons onderzoek is gebaseerd op landrassen en oude variëteiten. Naast selectie onder biologische omstandigheden, natuurlijke kruising en vermeerdering en het behoud van de zaadkracht, waren uiteindelijk de variëteitstesten en -goedkeuring, die twee tot drie jaar in beslag kunnen nemen, doorslaggevend. Als deze stappen in aanmerking worden genomen, kan het zeven tot tien jaar duren voordat een nieuwe groentevariëteit aan boeren kan worden aangeboden voor teelt.
De Stoll VITA Foundation heeft uw onderzoekswerk gefinancierd. Dankzij deze steun zijn uw onderzoeksresultaten vrij toegankelijk gemaakt voor boeren en niet alleen beschikbaar gesteld aan een veredelaar die ze uiteindelijk commercialiseert.
Hoe belangrijk zijn vrij toegankelijke onderzoeksresultaten voor de biologische landbouw?
Biologische landbouw bevordert genetische diversiteit en regionale aanpassing. Open onderzoek stelt veredelaars, telers of verenigingen bijvoorbeeld in staat om toegang te krijgen tot een brede kennisbasis en rassen te ontwikkelen die zijn aangepast aan de locatie en bestand zijn tegen stressfactoren zoals droogte of ziekte. Met name in de biologische landbouw werken veel projecten op participatieve wijze, d.w.z. samen met boeren. Vrij toegankelijke gegevens en bevindingen bieden deze groepen een solide basis voor besluitvorming en gelijke toegang tot kennis.
Wilt u meer weten over de onderzoeksprojecten van de Stoll VITA Foundation?
Prof. dr. agr. Simone Graeff-Hönninger is hoofd van het "Instituut voor Gewaswetenschappen" aan de Universiteit van Hohenheim. Ze bekleedt de leerstoel Gewasproductie.
sociale mediakanalen:
