Het goede nieuws is dat het verbeteren van focus op het werk niet per se een complete herinrichting vereist. In veel gevallen volstaan gerichte aanpassingen binnen bestaande kantoorindelingen: kleine terugtrekplekken, betere akoestiek, duidelijkere zonering of eenvoudige gedragsregels. De nieuwste Sedus INSIGHTS, ”Focus in the Office,” onderzoekt hoe werkplekken concentratie beter kunnen ondersteunen in hybride werkomgevingen en waarom aandacht een van de meest waardevolle hulpbronnen in de hedendaagse kantoorcultuur is.
1. Creëer kleine terugtrekplekken
Niet elke taak die focus vereist heeft een volledig afgesloten ruimte nodig. Vaak hebben medewerkers gewoon een plek nodig die iets meer beschutting biedt dan een standaard werkplek midden in de open ruimte.
Semi-afgeschermde zitjes, kleine nisjes of rustigere zones langs de rand van het kantoor kunnen al een merkbaar verschil maken. Onderzoek naar de zogenaamde ”peripersonale ruimte” toont aan dat de concentratie verbetert wanneer mensen meer controle ervaren over hun directe omgeving.
Effectieve oplossingen omvatten:
- Semi-afgeschermde zitjes
- Meubels met hoge rugleuning
- Kleine focusnisjes
- Werkplekken weg van looproutes
- Meubilair met geïntegreerde visuele en akoestische afscherming
Het doel is niet volledige isolatie, maar een sterker gevoel van rust binnen de open omgeving.
2. Verminder visuele afleidingen
Afleiding op kantoor wordt niet alleen door geluid veroorzaakt. Constante beweging in het perifere gezichtsveld of voortdurend blootgestelde werkplekken houden het brein ook in een staat van alertheid.
Daarom hoeven gebieden voor geconcentreerd werk niet per se volledig afgesloten te zijn. In veel gevallen zijn subtiele visuele grenzen voldoende om een rustigere sfeer te creëren. Ruimtelijke concepten die openheid en bescherming in balans brengen, ondersteunen concentratie veel effectiever dan volledig open indelingen.
Eenvoudige ingrepen zijn onder meer:
- Mobiele schermen
- Planten als ruimtelijke afscheidingen
- Rekken voor zonering
- Gordijnen
- Variërende meubelhoogtes
- Akoestisch effectieve panelen
Vooral in bestaande kantoorruimtes kunnen deze flexibele elementen de focus verbeteren zonder grote structurele wijzigingen.
3. Zie akoestiek als een belangrijke factor voor concentratie
Geluid blijft een van de grootste uitdagingen in open kantooromgevingen. Volgens de in de publicatie aangehaalde studies voelt 58% van de medewerkers zich regelmatig gestoord door gesprekken of telefoontjes op de werkplek.
Belangrijk is dat het probleem niet alleen het volume is – spraak zelf trekt automatisch de aandacht, zelfs als we proberen het te negeren.
Kleinere akoestische verbeteringen kunnen al een grote impact hebben:
- Tapijten en gordijnen
- Geluidsabsorberende materialen
- Akoestisch meubilair
- Specifieke stille zones,
- Duidelijke scheiding tussen samenwerkings- en concentratiezones
Er is ook toenemende interesse in biophilische geluidslandschappen en adaptieve akoestische omgevingen die zowel concentratie als welzijn ondersteunen.
4. Zoneer ruimtes duidelijker
Van veel open kantoren wordt verwacht dat ze alles tegelijk ondersteunen: geconcentreerd werken, samenwerking, vergaderingen en sociale interactie. Dit maakt ze vaak cognitief veeleisend.
Een effectievere aanpak is werkplekken te organiseren rond verschillende modi van aandacht. Dat vereist niet per se meer ruimte – maar wel een duidelijkere ruimtelijke logica.
Nuttige strategieën zijn onder meer:
- Rustigere zones langs de gevel
- Samenwerkingszones in het centrum van de ruimte
- Focuswerkplekken weg van hoofdlooproutes
- Geleidelijke overgangen tussen actieve en rustige zones
- Gedeelde focuszones of bibliotheekachtige omgevingen.
Het onderliggende principe is eenvoudig: mensen moeten de omgeving kunnen kiezen die het beste past bij de uit te voeren taak.
5. Veranker focus binnen de werkcultuur
Misschien is de meest effectieve maatregel ook de eenvoudigste: het vaststellen van duidelijke gedragsrichtlijnen.
Zelfs de best ontworpen focusruimte faalt als mensen daar doorgaan met bellen of spontane gesprekken voeren. Concentratie wordt niet alleen beïnvloed door de ruimte zelf, maar ook door organisatorische gewoonten en de werkcultuur.
Praktische voorbeelden zijn onder meer:
- Duidelijk afgebakende stille zones
- Telefoonetiquette
- Vergadervrije periodes
- Gedeelde focustijden binnen teams
- Videogesprekken beperkt tot aangewezen ruimtes.
Een bijzonder interessant voorbeeld is het bibliotheekgedeelte bij Start it @KBC, waar eenvoudige maar duidelijke regels gelden: geen telefoongesprekken, geen afleidingen, geen onderbrekingen.
Conclusie: Betere focus begint vaak met kleine veranderingen
Het creëren van ruimtes die concentratie ondersteunen vereist niet per se een nieuw gebouw of een complete herinrichting van het kantoor. In veel gevallen kunnen zorgvuldig overwogen aanpassingen binnen bestaande indelingen al de ervaring van werken in een open ruimte transformeren.
Wat het meest telt is het besef dat verschillende taken verschillende omgevingen vereisen – en het ontwerpen van werkplekken die mensen in staat stellen te kiezen waar en hoe ze het beste werken. Dat wordt steeds meer de ware kwaliteit van eigentijds kantoorontwerp. Lees meer over dit fascinerende onderwerp in Sedus INSIGHTS N° 20.
Gerelateerde berichten
se:cove als microfocusruimte
Ruimtes voor diepe concentratie: Hoeveel afscherming is nodig?
De vier archetypen als ontwerprichtlijn: welke meubels passen bij welke ruimte?
se:hive: Het perfecte toevluchtsoord voor op kantoor
Overgangsruimtes: De onderschatte stimulatoren tussen teamwork en concentratie
sociale mediakanalen:
